หลักการและเหตุผล
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ.2561 มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ ลดความเหลื่อมล้ําทางการศึกษา เสริมสร้างและพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพครู และตามที่ระบุไว้ในมาตรา 5 (5) ส่งเสริม สนับสนุนและให้ความช่วยเหลือสถานศึกษา เพื่อให้มีการเรียนการสอนที่ทําให้ผู้เรียนสามารถรู้และพัฒนาได้ตามความถนัดและศักยภาพของตน นอกจากนี้การดําเนินงานในโครงการนี้ยังเป็นการดําเนินงานตามภารกิจที่ระบุในมาตรา 5 (7) ด้านการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสนับสนุนการนําองค์ความรู้ดังกล่าวไปใช้เพื่อลดความเหลื่อมล้ําในการศึกษาสนองความต้องการทางด้านกําลังแรงงานของประเทศ
ในปี พ.ศ. 2563 กสศ. ได้ดําเนินงานวิชาการร่วมกับ ธนาคารโลก จัดทํารายงาน เรื่องข้อเสนอในการลดช่องว่างของผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาระหว่างโรงเรียนในประเทศไทย (Thailand: Advice on Narrowing the Learning Gaps between Schools) โดยมีข้อเสนอเชิงนโยบายในการสนับสนุนการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ําทางการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็กอย่างยั่งยืน โดยมีข้อเสนอให้มีการแก้ไขปัญหาแบบสอดคล้องกับลักษณะเฉพาะของโรงเรียนขนาดเล็กแต่ละประเภท และมีข้อเสนอให้พัฒนากรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพของโรงเรียน (Fundamental School Quality Levels: FSQL) ซึ่งเป็นเครื่องมือสําหรับการประเมินและติดตามคุณภาพของโรงเรียนที่ได้รับการนําไปใช้อย่างประสบความสําเร็จมาแล้วในประเทศเวียดนามและมาเลเซีย และต่อมาในปี พ.ศ. 2564-2565 กสศ. ได้ร่วมกับ ธนาคารโลก มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์และสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ในการปรับปรุงกรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานฯ (FSQL) ให้สอดคล้องกับบริบทการดําเนินงานของโรงเรียนในประเทศไทย และดําเนินการตรวจสอบความเที่ยงตรงของเครื่องมือการประเมิน (Content Validity) โดยการเก็บข้อมูลคุณภาพของโรงเรียนตามกรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานฯ (FSQL) จากโรงเรียนปลายทางของโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น รวมทั้งสิ้น 275 โรงเรียน จากการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวพบว่า มาตรฐานที่สอดคล้องและมีนัยต่อคุณภาพโรงเรียนในประเทศไทย ควรมี 4 มาตรฐาน ได้แก่ 1) ภาวะผู้นําของผู้บริหารโรงเรียน 2) ผลลัพธ์การเรียนรู้ 3) คุณภาพครู และ 4) โครงสร้างพื้นฐาน สาธารณูปโภคของโรงเรียน และการขนส่งนักเรียนมาโรงเรียน ซึ่งชี้วัดผ่านข้อมูล 63 ตัวชี้วัด(ซึ่งสามารถสรุปเป็นดัชนีคุณภาพโรงเรียน 10 ดัชนี) โดยภายใต้กรอบมาตรฐาน 4 ด้านดังกล่าวพบว่า มีความสัมพันธ์และอธิบายผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในโรงเรียนนั้น ๆ ได้ จึงถือว่าเป็นเครื่องมือในการประเมินและติดตามคุณภาพของโรงเรียนได้ดี
วัตถุประสงค์
1) เพื่อปรับปรุงและพัฒนากรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพของโรงเรียน (FSQL) ให้สามารถวัดคุณภาพของโรงเรียนและชี้นําแนวทางการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถขยายผลได้ในวงกว้าง
2) เพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศที่รองรับกรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพของโรงเรียน (FSQL) ฉบับปรับปรุง ให้สามารถจัดเก็บข้อมูลและแสดงผลเพื่อการขับเคลื่อนเชิงนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3) เพื่อสนับสนุนการขยายผลกรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพของโรงเรียน (FSQL) ให้มีการใช้งานอย่างครอบคลุมระดับจังหวัด
4) เพื่อจัดทําข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน และการจัดสรรทรัพยากรสู่โรงเรียนให้อยู่บนฐานของข้อมูล (evidence-based) และเป็นไปตามหลักความเสมอภาค
5) เพื่อถ่ายโอนความรู้และสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพบุคลากรในประเทศไทยในการพัฒนากรอบมาตรฐาน การเก็บข้อมูล และการพัฒนาโรงเรียนตามกรอบมาตรฐานขั้นพื้นฐานในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพของโรงเรียน (FSQL)
