Projects

เมืองแห่งการเรียนรู้ คืออะไร

เมื่อ พ.ศ. 2558 องค์การสหประชาชาติจัดทำเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) จำนวน 17 เป้าหมาย เพื่อเป็นกรอบในการพัฒนาแบบองค์รวมในระดับโลกและเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกร่วมกันขับเคลื่อนเป้าหมาย SDGs ดังกล่าวให้สำเร็จภายใน พ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) โดยองค์การสหประชาชาติได้กำหนดให้การพัฒนาด้านการศึกษาอยู่ในเป้าหมายที่ 4 (Sustainable Development Goal 4: SDG4) เป็นการสร้างหลักประกันเรื่องคุณภาพ ความครอบคลุม และการสนับสนุนโอกาสในการเรียนรู้ตลอดชีวิต และเป็นปัจจัยสำคัญซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านอื่นๆ

องค์การยูเนสโก ได้เล็งเห็นว่าท้องถิ่นเป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา สถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตของยูเนสโก (UNESCO Institute for Lifelong Learning – UIL) จึงได้จัดตั้งเครือข่ายระดับโลกด้านเมืองแห่งการเรียนรู้ของยูเนสโก (The UNESCO Global Network of Learning Cities – GNLC) เพื่อช่วยรัฐบาลท้องถิ่นพัฒนากลยุทธ์ที่เป็นรูปธรรมในการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้

เมืองแห่งการเรียนรู้ หมายถึง เมืองที่มีการใช้ทรัพยากรในทุกภาคส่วนอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อสนับสนุนให้เกิดการการเรียนรู้สำหรับประชาชนทุกคนและทุกระดับ โดยมีการใช้นวัตกรรม และเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ มีการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ และส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดช่วงชีวิต โดยมีคุณลักษณะที่สำคัญ 6 ประการ คือ

  1. ส่งเสริมการเรียนรู้ตั้งแต่พื้นฐานจนถึงอุดมศึกษา
  2. ส่งเสริมการเรียนรู้ในครอบครัวและชุมชน
  3. ส่งเสริมการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพในที่ทำงาน
  4. ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย  
  5. ส่งเสริมคุณภาพและความเป็นเลิศในการเรียนรู้
  6. สนับสนุนวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างเข้มแข็ง

ในปัจจุบัน เครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้มีทั้งหมด 229 เมือง จาก 64 ประเทศ[i] โดยประเทศไทยมีเมืองที่เป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้ 4 เมือง ได้แก่ เทศบาลนครเชียงราย เทศบาลนครภูเก็ต เทศบาลนครเชียงใหม่ และเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา

ประโยชน์ของเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้

  1. ได้รับคำแนะนำ รับทราบแนวทางและได้รับการสนับสนุนในการพัฒนาเมืองตามกรอบเมืองแห่งการเรียนรู้
  2. ร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์การดำเนินงานกับเครือข่าย ฯ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต และเมืองที่เป็นสมาชิกฯ
  3. มีสิทธิ์ในการสมัครเข้ารับ รางวัลเมืองแห่งการเรียนรู้ (UNESCO Learning City Award)[1]

เกณฑ์การเป็นเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้

การสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้มีเป้าหมายเพื่อให้เกิดขับเคลื่อนในระดับพื้นที่ โดยผู้บริหารระดับท้องถิ่นเป็นแกนนำร่วมกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และประชาชนทั่วไป ทั้งนี้ มีเกณฑ์การประเมิน 3 ประเด็นหลัก ได้แก่

ประเด็นขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้

(การสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน)

-สนับสนุนให้เกิดการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนต่างๆ ในสังคม
-ส่งเสริมการพัฒนาทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม
-สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน

แนวทางเพื่อนำไปสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ 

(การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต)

-ส่งเสริมการเรียนรู้ตั้งแต่พื้นฐาน จนถึงอุดมศึกษา
-ส่งเสริมการเรียนรู้ในครอบครัวและชุมชน
อำนวยความสะดวกให้มีการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพในสถานที่ทำงาน
-ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีเกี่ยวกับการเรียนรู้ที่ทันสมัย
-ส่งเสริมคุณภาพและความเป็นเลิศในการเรียนรู้
-สนับสนุนวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิต อย่างเข้มแข็ง

เงื่อนไขพื้นฐานในการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้

(การบริหารจัดการเชิงนโยบาย และการขับเคลื่อนเชิงระบบอย่างมีส่วนร่วม)

-การมีเจตจำนงค์และความมุ่งมั่นทางการเมืองที่เข้มแข็ง
-พัฒนาระบบธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วม
-สนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนและการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ

การสมัครเป็นสมาชิก

เป็นเมือง/หมู่บ้าน/ชุมชนที่มีจำนวนประชากรอย่างน้อย 10,000 คนขึ้นไป

ต้องศึกษาข้อมูลและรายละเอียดของการเข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC

เมืองบริหารงานโดย สภาเทศบาล หรือสภาอื่นที่ได้รับการเลือกตั้ง โดยผู้บริหารของเมืองจะต้องกำหนดวิสัยทัศน์ และ

นำแนวทางของเครือข่าย UNESCO GNLC

มาปรับใช้ในการพัฒนาเมืองตามบริบท ของประเทศ

มีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในอันที่จะส่งเสริมเมืองของตน

ตามกรอบแนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต รายละเอียดตามเอกสาร

1) ปฏิญญากรุงปักกิ่งว่าด้วยการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้ (Beijing Declaration on Building Learning Cities)

2) คุณสมบัติของเมืองแห่งการเรียนรู้ (Key Features of Learning Cities)


[1] รางวัลเมืองแห่งการเรียนรู้ (UNESCO Learning City Award) จะมอบแก่เมืองที่เป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC ที่เป็นตัวอย่างในการส่งเสริมการศึกษาที่มีคุณภาพและการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยพิจารณาจากความก้าวหน้าในการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ตามเกณฑ์การประเมินใน UNESCO Global Network of Learning Cities guiding documents ทุก 2 ปี

ขั้นตอนการสมัคร GNLC

( Global Network of learning cities)

STEP 1

เมืองที่สนใจ (หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ที่มีจำนวนประชากร 10,000 คน ขึ้นไป) ต้องศึกษาข้อมูล
และรายละเอียดของ
การเข้าร่วมเป็นสมาชิก
เครือข่าย GNLC

STEP 2

ผู้บริหารของเมืองจะต้องกำหนดวิสัยทัศน์ และนำแนวทางของ GNLC ที่ปรากฏในเอกสารคู่มือ 2 ฉบับ ได้แก่ “The Beijing Declaration on Building Learning Cities” และ “The Key Features of Learning Cities” มาปรับใช้ในการพัฒนาเมืองตามบริบทของแต่ละประเทศ

STEP 3

เมืองที่สนใจกรอกใบสมัครที่ดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ของยูเนสโก โดยจะต้องประทับตราเมืองและมีลายมือชื่อผู้บริหารเมือง และจัดส่งไปยังสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยยูเนสโก

(*ยูเนสโกเปิดรับสมัครสมาชิกทุกปี)

STEP 4

สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติ
ว่าด้วยยูเนสโกจัดตั้งคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อพิจารณาใบสมัคร และคัดเลือกเมืองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม จำนวนไม่เกิน
3 เมือง เสนอไปยังสถาบันเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของยูเนสโก(UIL)พิจารณา

STEP 5

สถาบัน UIL ดำเนินการพิจารณาใบสมัครที่ได้รับการเสนอชื่อจากสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยยูเนสโก และประกาศผลการพิจารณา

TIMELINE สำหรับปี 2564

เมื่อเป็นสมาชิก GNLC แล้ว

การรายงานความก้าวหน้าการดำเนินงาน (Progress report)

•เมืองที่รับคัดเลือกให้เข้าเป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC แล้ว จะต้องจัดทำรายงานความก้าวหน้าการดำเนินงานโครงการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ของตนเองทุกๆ 2 ปี (Biennial Progress Report) ภายในวันที่ 31 มีนาคม ของปีที่ครบกำหนด •ยูเนสโกจะทำการประเมินรายงานความก้าวหน้าซึ่งหากพบว่าเอกสารไม่สมบูรณ์ ไม่แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าการดำเนินงาน และไม่จัดส่งตามระยะเวลาที่กำหนด ยูเนสโกจะไม่ต่ออายุการเป็นสมาชิกเครือข่ายให้กับเมืองนั้นๆ •อย่างไรก็ตามเมืองสามารถสมัครเข้าเป็นสมาชิกเครือข่ายได้อีกครั้งตามระยะเวลาการเปิดรับสมัครของยูเนสโก

Learning City Award

เมืองที่ได้เป็นสมาชิกแล้ว จะมีสิทธิ์ในการสมัครเข้ารับรางวัล UNESCO Learning City Award ซึ่งจะมีการมอบรางวัลทุกๆ 2 ปี ให้กับเมืองที่มีความก้าวหน้าในการดำเนินงานสร้างเมืองให้เป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ตามแนวทางของยูเนสโก

Learning city award

Timeline ของปี 2564

บัดนี้ – 25 มิถุนายน 2564

เมืองที่เป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC และมีความสนใจ กรอกใบสมัครที่ดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ของยูเนสโก และจัดส่งไปยังสำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยยูเนสโก

26 มิถุนายน – 16 กรกฎาคม

สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติฯ พิจารณาคุณสมบัติของเมืองตามเกณฑ์ของยูเนสโก เพื่อคัดเลือกเมืองที่มีคุณสมบัติเหมาะสม ไม่เกิน 2 เมือง เสนอไปยังองค์การยูเนสโกเพื่อพิจารณา

กันยายน 2564

ยูเนสโกประกาศผลรางวัล Learning City Award
โดยมอบใบประกาศนียบัตรให้แก่เมืองที่ได้รับรางวัล

เกณฑ์การพิจารณา

1. มีความก้าวหน้าในการดำเนินการตามแผนพัฒนาเมืองสู่การเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้

2. มีการสร้างกลไกในการดำเนินงานที่ครอบคลุมถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมด

3. มีการระดมทรัพยากรและใช้ทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. ส่งเสริมให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้

5. มีการจัดงานเฉลิมฉลองเพื่อเป็นการส่งเสริมการสร้างเมืองแห่ง
การเรียนรู้

6. มีกลไกในการติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน

7. มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีกับเมืองอื่น ๆ

ขั้นตอนการสมัคร 

  1. ดาวน์โหลดใบสมัครจากเว็บไซต์ UNESCO GNLC (http://learningcities.uil.unesco.org/home)กรอกแบบฟอร์มใบสมัคร และประทับตราเมือง และลงลายมือชื่อนายกเทศมนตรี/ผู้บริหารเมือง
  2. ส่งใบสมัครพร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้องมายัง สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่ง สหประชาชาติ สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ถนนราชดำเนินนอก เขตดุสิต กรุงเทพ ฯ 10300 โทร. 02 281 0565 ต่อ 115 ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม – 30 เมษายน 2564
  3. คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติคัดเลือกเมืองที่มีคุณสมบัติของการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ จำนวนไม่เกิน 3 เมือง เสนอไปยังสถาบัน UIL เพื่อพิจารณาให้เข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC
  4. สถาบัน UIL ประกาศรายชื่อเมืองที่รับคัดเลือกให้เป็นสมาชิกเครือข่าย GNLC ในช่วงเดือนมิถุนายน 2564

* การสมัครเข้าเป็นสมาชิก ฯ ไม่มีค่าใช้จ่าย หรือ ข้อผูกมัดใด ๆ


[i] UNESCO. The UNESCO Global Network of Learning Cities welcomes 54 new member cities from 27 countries. Retrieved September 23, 2020, from https://uil.unesco.org/lifelong-learning/learning-cities/unesco-global-network-learning-cities-welcomes-54-new-member

related post