โครงการวิจัยและสนับสนุนการประเมินสมรรถนะนักเรียนตามมาตรฐานสากลเพื่อการพัฒนาสถานศึกษา (PISA for Schools) ระยะที่ 2 เป็นความร่วมมือระหว่างกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และสถาบันวิจัยเพื่อการประเมินและออกแบบนโยบาย (RIPED) มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย (UTCC) ที่จัดทําขึ้นเพื่อประเมินสมรรถนะนักเรียนตามมาตรฐานสากลเพื่อการพัฒนาสถานศึกษา (PISA-based Test for Schools หรือ PBTS) โดยใช้เครื่องมือประเมินที่เทียบเคียงได้กับผลการทดสอบการประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล (PISA)
โครงการวิจัยชิ้นนี้ดําเนินการประเมินสมรรถนะนักเรียนตามมาตรฐานสากลเพื่อการพัฒนาสถานศึกษา (PBTS) ในระหว่างเดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 และเดือนมกราคม ค.ศ. 2024 โดยสามารถดําเนินการประเมินสมรรถนะของนักเรียนได้ ทั้งหมดจํานวน 5,850 คน จาก 150 โรงเรียน ใน 16 จังหวัดครอบคลุมทุกภูมิภาค อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนักเรียนบางส่วนไม่ระบุเพศ และบางส่วนมีอายุ ณ วันที่เข้ารับการประเมิน อยู่นอกเกณฑ์ของ OECD ซึ่งกําหนดให้ผู้เข้ารับการประเมินตนเองมีอายุระหว่าง 15 ปี 2 เดือน ถึง 16 ปี 3 เดือน ทําให้กลุ่มตัวอย่างที่มีผลการประเมินสมรรถนะตามมาตรฐานสากล (PBTS scores) มีจํานวนทั้งหมด 5,683 คน นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังได้ดําเนินเก็บข้อมูลครัวเรือนของเด็กนักเรียนได้ ทั้งหมด 4,932 คน (ร้อยละ 84 ของผู้รับการประเมินทั้งหมด) และดําเนินการประเมินทักษะการคิดเชิงบริหาร (EF) จํานวน 1,165 คน โดยสามารถเชื่อมโยงกับผลการทดสอบ PBTS ได้ ทั้งหมด 1,070 คน
ผลผลิตหลักชิ้นหนึ่งของโครงการฯ คือ “รายงานระดับโรงเรียน” (school report) ซึ่งนําเสนอผลการทดสอบระดับโรงเรียนหรือกลุ่มโรงเรียน โดยเปรียบเทียบผลการทดสอบกับผลการทดสอบ PISA2018 (ผลการทดสอบ PISA ที่ดําเนินการทดสอบในรอบปี 2018) ทั้งของประเทศไทย และประเทศกลุ่ม OECD การนําเสนอในส่วนนี้ช่วยให้สถานศึกษาสามารถเปรียบเทียบระดับสมรรถนะของนักเรียนในโรงเรียนกับค่าเฉลี่ยของนักเรียนในประเทศไทย และค่าเฉลี่ยของนักเรียนในกลุ่ม OECD นอกจากนี้ ทุกโรงเรียนจะได้รับ “คู่มือการอ่านรายงานระดับโรงเรียน” (reader’s guide) ซึ่งอธิบายวิธีการอ่านผลวิเคราะห์ที่แสดงในรายงานระดับโรงเรียน และหลักการพื้นฐานของการประเมิน PISA ทีมวิจัยเชื่อว่า “คู่มือการอ่านรายงานระดับโรงเรียน” จะเป็นประโยชน์ต่อสถานศึกษา หน่วยงาน และบุคคลที่สนใจเกี่ยวกับการประเมินสมรรถนะตามแนวทางของ PISA เพราะ “คู่มือการอ่านรายงานระดับโรงเรียน” ที่จัดทําขึ้นนี้เป็นคู่มือเล่มภาษาไทยที่อธิบายหลักการพื้นฐานของการทดสอบ PISA อย่างละเอียด
ผลผลิตอีกชิ้นหนึ่ง คือ ฐานข้อมูลรายบุคคล ที่ประกอบด้วย ผลการทดสอบ PBTS ข้อมูลครัวเรือน และข้อมูลทักษะการคิดเชิงบริหาร (EF) ฐานข้อมูลชุดนี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อการดําเนินงานของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ในอนาคต
